Belkis zorgt met haar broer en zussen voor haar mama

Dag Belkiz, kan je wat meer vertellen over je zorgsituatie?
Belkiz: Mijn mama is een paar jaar geleden heel zwaar gevallen, waardoor ze haar rug en heup had gebroken. Ze is lang in het ziekenhuis gebleven en daar kreeg ze zware medicatie tegen de pijn. Ze werd heel verward en was zichzelf niet meer en ging zienderogen achteruit… Iedereen dacht dat ze het niet zou overleven. De dokters zeiden zelfs: “De meeste personen in zo’n toestand sterven nog hetzelfde jaar.” Men stelde voor om haar tenslotte te laten opnemen in een woonzorgcentrum.

Hoe vond jij toch de moed om voor haar te zorgen?
Belkiz: Ik voelde iets anders. Ik wilde haar naar huis halen. Ik wilde dat ze in haar eigen vertrouwde omgeving zou herstellen, of zou sterven, als het zo moest zijn…Maar een rusthuis was uitgesloten.
ik praatte met mijn broer en zussen die in Brussel wonen over haar toestand en het feit dat ik haar naar huis wilde halen. Ik vroeg hun hulp, maar zij juichten het idee niet toe, en ik besliste tenslotte zelf om haar naar huis te halen, ik wilde stoppen met werken om desnoods alleen voor haar te zorgen. Tenslotte stemden ze ermee in om me te helpen. Wij gingen om beurten bij haar inwonen. Ik bleef 5 dagen door de week bij haar en mijn twee zussen om beurt in het weekend.

Hoe reageerde je familie daarop?
Belkiz: Niet iedereen was er blij mee. Het heeft onze banden een tijdje echt onder spanning gezet. Maar ik voelde dat ik dit moest doen. Het zou moeilijk zijn maar het was haalbaar, dacht ik… Een paar maanden later stuurde mijn zus die er het meeste tegen was me een berichtje: “Goed dat je toen niet naar mij geluisterd hebt.” Dat vergeet ik nooit. Het was voor mij een enorme erkenning. .

Welke zorg neem je zoal op voor je mama?
Belkiz: In het begin deed ik echt alles. Mijn mama was volledig bedlegerig en verward. Ik had een ziekenhuisbed, een tillift, een toiletstoel, een rolstoel, speciale matras gehuurd om thuis te plaatsen… Ze kon niet stappen en ik moest haar overal naartoe tillen, ook ‘s nachts. Ik zette haar op de toiletstoel, verzorgde haar, hielp haar met eten,… Toen de kinesist vertrok bond ik haar aan de tillift en gaf haar nog meer oefeningen zodat haar spieren sterker werden en zij sneller zou herstellen. Dat was fysiek enorm zwaar, vooral voor mama. Maar ik had een duidelijk doel, ik wilde haar terug leren stappen, zodat zij in de zomer met ons naar Turkije zou kunnen gaan. Doordat ze terug in haar vertrouwde omgeving was, kwam ook haar geheugen terug en we konden weer converseren.

Wanneer hoorde je voor het eerst dat je een ‘mantelzorger’ was?
Belkiz: Ik deed al jaren alles voor mijn ouders, na overlijden van mijn papa deed ik dit verder voor mama, zelfs voor haar zware val. Maar ik had mezelf nooit zo genoemd, tot een verpleegster me vroeg: “Wie doet haar boodschappen? Wie kookt er voor haar en regelt alles?” antwoordde ik dat ik dat was. “Dan ben jij haar mantelzorger.” vertelde ze me.

Hoe ervaar je het om mantelzorger te zijn?
Belkiz: Het is één van de zwaarste dingen die ik ooit heb gedaan… Maar ook één van de meest waardevolle. Je ziet iemand die je graag ziet terugkomen, stap voor stap. Na een maand kwam haar geheugen terug en kon ze met een looprek stappen, dat moedigde mij enorm aan om door te zetten. Niemand had verwacht dat ze zo goed zou herstellen. Nu stapt ze weer alleen door het huis.

Wat zijn de moeilijke aspecten?
Belkiz: Nu is het al wat beter, maar de eerste fase was fysiek enorm zwaar. Het tillen, verzorgen, en dat dag en nacht, ook haar huishouden, mijn eigen gezin en huishouden, en ik bleef in het weekend privé werken om nog contact te hebben met de buitenwereld… Dat was enorm uitputtend. Maar ook emotioneel had ik het zwaar. De angst, de verantwoordelijkheid die je hebt over haar, de confrontatie met haar kwetsbaarheid. Soms sloeg de twijfel toe: is dit wel goed voor haar? Ook binnen de familie brachtt haar zorg veel spanning en stress met zich mee. Het was voor ons allemaal een nieuwe situatie.

Heb je hulp gezocht?
Belkiz: Er kwam dagelijks een kinesist langs om haar te helpen met oefeningen. Dat was enorm belangrijk. Ook kwam er elke dag thuisverpleging. Later is mijn broer bij haar gaan inwonen. Hij doet nu de was, maakt eten voor haar, doet het huishouden en de boodschappen,… Dat is een enorme hulp.

Ervaar je dat mensen je noden soms niet zien?
Belkiz: Mensen begrijpen vaak niet hoe zwaar het is. Ze zien je even snel een boodschap doen, maar niet dat je om vier uur ‘s ochtends je mama nog recht hebt moeten trekken. In het begin had ik het zelf ook enorm onderschat. Na twee maanden was ik mentaal en fysiek helemaal kapot. Toch kon ik dat moeilijk uitspreken, omdat ik zelf zo had aangedrongen om de zorg op mij te nemen.

Wat wil je aan andere mantelzorgers meegeven?
Belkiz: Ik heb vooral geleerd dat je soms zelf een beslissing moet durven nemen, ook als anderen zeggen dat het niet gaat lukken. Ik heb altijd gehandeld naar wat juist voelde voor mijn mama, ook al was dat soms eng. Maar ik moest dit tenminste proberen. En ik had niet veel te verliezen, het alternatief was het rusthuis.

Wat zou je graag meegeven aan mensen in de omgeving van mantelzorgers?
Belkiz: Het geeft ook rust om te weten dat er mensen zijn bij wie je terechtkan als het nodig is. Dat gevoel, dat je niet alleen staat, is voor mij het belangrijkste. Bijvoorbeeld door eens bij mijn mama te blijven zodat ik zelf even ademruimte voor mezelf heb. Maar ook met anderen over de situatie kunnen praten en stoom aflaten helpt enorm. Ik had veel steun van mijn collega’s in het ziekenhuis. Vraag dus niet alleen: “Hoe is het met je mama?”, maar ook: “Hoe is het met jou?” Dat kleine beetje aandacht kan zoveel betekenen.